على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

844

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

نفر است و پايتختش شهر پريتوريا . اين كشور سابقا مستقل بوده ولى اكنون جزو اتحاديهء جنوب افريقا يكى از دمينتيون‌هاى انگليس مىباشد . ترانگبين ( tarangabin ) ا . پ . ترنجبين . ترانه ( tar ne ) ا . پ . جوان خوش صورت . و شاهد تر و تازه و صاحب جمال . و دو بيتى يعنى رباعى . و نغمه و خوانندگى و سرود و دهن‌خوانى . و خوش‌طبعى . و بدخوئى . و حيله‌گرى . و بذله و طعنه . ترانه پرداز ( tar ne - pard z ) ا . پ . تركيب‌كنندهء آوازها . ترانه زن ( tar ne - zan ) ا پ . مغنى . ترانه ساز ( tar ne - s z ) و ترانه سراى ( tar ne - sar y ) ص . پ . نغمه سراى و سرودگوى . ترانه سنج ( tar ne - sanj ) ص . پ . كسى كه عالم به چگونگى نغمه‌ها و سرودها باشد . ترانيدن ( tar nidan ) ف ل . پ . ترا كاستن و خوى نمودن و چكيدن . تراو ( tar v ) ا . پ . ترشح و تراوش . تراوانيدن ( tar v nidan ) ف م . پ . روان كنانيدن . و تراوش كنانيدن . تراوح ( tar voh ) م . ع . بنوبت كارى را كردن يق يداه تتراوحان بالمعروف : گاهى ازين دست مىبخشد و گاهى از آن دست . تراوش ( tar vec ) پ . م ح . تراويدن . وا . ترشح و تقطير . تراوض ( tar voz ) ا . ع . مشق تربيت و تعليم . تراوغ ( tar voq ) م . ع . با همديگر كشتى گرفتن و دستان آوردن . تراول ( tar vel ) ا . پ . برگ و شاخهء يك قسم گياهى . تراوى ( tar vi ) ا . ع . بيست و دو ركعت نماز نافله در شبهاى ماه رمضان معمول عامه كه تراويح و ترويحة نيز گويند . تراويح ( tar vih ) ا . ع . ج . ترويح و نيز بيست و دو ركعت نماز نافله كه در شبهاى ماه رمضان معمول عامه است و آن را تراويح بدان جهت گويند كه بعد هر چهار ركعت خود را راحت و آرام مىدهند . ج . ترويحة ا . نماز تراى . تراويد ( tar vid ) ا . پ . عصير و شيرهء جارى شدهء از چيزى . تراويدن ( tar vidan ) ف ل . پ . چكيدن و تراوش كردن و ترشح نمودن و رشحه رشحه خارج شدن آب و شراب و جز آن . تراه ( tar h ) ا . پ . ترس و خوف و هراس . تراهص ( tar hos ) م . ع . برهم نشستن و محكم و استوار شدن سنگها تراهن ( tar hon ) م . ع . با هم گرو كردن . تراهى ( tar hi ) ا . پ . ميوهء نوباوه و نورسيده و نوبر . تراهى ( tar hi ) م . ع . با هم ديگر صلح نمودن و آرميدن . ترأى ( tara'i ) م . ع . ترأيت فى المرآة : ديدم در آئينه . و ترأى لى : پيش آمد تا به بينم او را . ترائب ( tar eb ) ا . ع . استخوانهاى سينه و جاى قلاده از سينه . او ما بين الثدبين و الترقوتين او ماولى الترقوتين من الصدر او اربع اضلاع من يمين الصدر و اربع من يساره او اليدان و الرجلان و العينان الواحدة التريبة . ترائق ( tar eq ) ع . ج . ترقوة ( tarqovat ) . ترائك ( tar ek ) ع . ج . تريكة . ترايمان ( tar ym n ) ا . پ . بيمارى اسهال و ذوسنطاريا . و كمربندى كه در دور كمربندند . ترائى ( tar i ) م . ع . تراايت فى المرآة : ديدم خود را در آئينه . و ترائى له من الجن شيئ : نمودار شد مر او را چيزى از پريان . و ترائى لى : ظاهر شد تا كه ديدم يا پيش آمد تا به بينم او را و ترا أوا : ديدند بعض آنها مر بعض را . و تراء الجمعان : دوچار شدند آن دو جمعيت بهم ، و ترائت النخل : سرخ و زرد شد غورهء خرما . تراييدن ( tar yidan ) ف ل . پ . تراويدن و تراوش كردن و ترشح نمودن . ترب ( tarb ) ا . پ . حيله و مكر و فريب و تزوير . و فصاحت و زبان‌آورى . و شكنجه و رفتار تند و شتاب . ترب ( torb ) و ( torob ) ا . پ . ريشهء گياهى از طايفهء خاجى شكل و مأكول و تند و تيز و بتازى فجل گويند . ترب ( tarab ) م . ع . ترب الرجل تربا ( از باب سمع ) : بسيار خاك شد آن مرد و خاك‌آلوده گرديد و دو سيد به خاك و زيان‌كار شد . و ترب تربا و متربا ( نيز از باب سمع ) : محتاج گرديد . و تربت يداه يعنى بخير نرسد - و اين كلمه را گاه در مدح و گاه در ذم گويند مانند لا اب لك و لا ام لك و لا ارض لك و جز آن . ترب ( tareb ) ص . ع . محتاج و فقير . ترب ( torb ) ا . ع . خاك و تراب . ترب ( torab ) ع . ج . تربة ( torbat ) . ترب ( terb ) ا . ع . همزاد و هم‌سن . و توام يق هذه ترب . ج : هذه اتراب . قوله تعالى عربا اترابا اى امثالا . ترباء ( tarb ' ) ا . ع . زمين و يك نوع گياهى . و سر انگشتان . ترباء ( tarb ' ) و ( torab ' ) ا . ع . خاك و تراب . تربات ( tareb t ) ع . ج . تربة ( tarebat ) .